Recreatiebeleid Terherne

Zoals u in de Mid Frieslander van 16 november jl. heeft kunnen lezen is de ingangsdatum van het te handhaven recreatiebeleid, de datum van ingaan van het bestemmingsplan, (voor Terherne is dat 1995). Dit houdt dus voor de meeste woningen van De Herne in dat deze alleen recreatief bewoond mogen worden (op een stukje van de Leije en de Tuolle na). Voor Louwer om’e Tûn en Utbuorren/De Achte blijft het zoals het nu is.

In het nieuwe bestemmingsplan voor Terherne staat o.a. dat alle woningen in De Herne permanent en recreatief bewoond mogen worden op voorwaarde dat deze permanente bewoning het woningcontingent voor Terherne niet in de weg staat. Het nieuwe bestemmingsplan is nog niet goedgekeurd (waarschijnlijk januari 2005)

Plaatselijk Belang heeft bij de betreffende raadscommissievergadering er op aangedrongen om voor de woningen van De Herne als ingangsdatum die van het nieuwe bestemmingsplan aan te houden.

De gemeentelijke nota staat hieronder. Gedeeltes die niet over Teherne gaan zijn er uitgelaten.

1. Inleiding
De recreatie neemt in de Gemeente Boarnsterhim een belangrijke plaats in. Sinds een aantal jaren is de verblijfsrecreatieve markt behoorlijk in beweging. Met name de projecten voor vakantiewoningen in de hogere prijsklassen moeten daarbij worden genoemd: De Herne, De Seinpôlle, de Sûderburd en de "Pikmeerwoningen" op Yn ‘e Lijte.

Stijgende inkomens, een toenemende welvaart en een groeiende hoeveelheid vrije tijd stellen veel mensen in staat om elders te verblijven en een recreatieverblijf te kopen of te huren. De nabijheid van het vele water en de natuur zijn enkele van de factoren die de gemeente Boarnsterhim tot een geschikt gebied voor verblijfsrecreatieve parken maken. De recreatiewoningen worden steeds groter en luxer en daardoor ook steeds geschikter voor permanente bewoning. Met de toename van het aantal recreatiewoningen in de hogere prijsklassen neemt echter ook de mogelijkheid tot permanente bewoning toe.

Het beleid zoals dat in deze nota is weergegeven is natuurlijk niet nieuw. Op grond van de betreffende bestemmingsplannen is het verboden om een recreatieverblijf permanent te bewonen. Wanneer de gemeente de vraag kreeg of permanent gewoond mocht worden in een recreatieverblijf, is daarvoor nooit expliciet toestemming gegeven.

Echter, tot dusver is er geen actief handhavingsbeleid op dit punt gevoerd. Gelet op de negatieve aspecten van permanente bewoning wordt een dergelijk handhavingsbeleid wel wenselijk geacht. Aanleiding van deze beleidsnota is de wens van de gemeente om duidelijkheid omtrent de permanente bewoning van recreatieverblijven te verschaffen aan de burgers. Ook van minister Dekker moeten er keuzes worden gemaakt door gemeenten.

De minister laat gemeenten de keus om:

• actief te gaan handhaven op grond van de bestemmingsplannen;
• het bestemmingsplan te wijzigen naar een woonbestemming (overigens kan dit alleen onder bepaalde voorwaarden*);
• een persoonsgebonden gedoogbeschikking af te geven. Overigens moeten van de minister alle gevallen van permanente bewoning die zijn ontstaan na 31 oktober 2003 terstond actief gehandhaafd worden.

Voorwaarden waaraan voldaan moet worden om in een bestemmingsplan de recreatieve woonbestemming te kunnen wijzigen in een permanente woonbestemming zijn:

• De recreatiewoningen zijn gelegen in het buitengebied;
• Dit zijn gebieden die niet in de Nota Ruimte als waardevol en/of kwetsbaar worden aangemerkt;
• De woningen moeten voldoen aan de bouwtechnische eisen voor een woning, zoals gesteld in het Bouwbesluit;
• Voor recreatiecomplexen geldt nog als aanvulling dat zij in grote mate onrechtmatig bewoond moeten worden en thans niet bedrijfsmatig worden beheerd. Tevens mag een bestemmingsplanwijziging niet in strijd zijn met de toepasselijke milieuwetgeving.

Deze beleidsnota moet worden gezien in samenhang met de "Notitie beleidsuitgangspunten handhaving" die op 20 juni 2000 door de gemeenteraad is vastgesteld en met het "Algemeen beleidskader handhaving" die op 19 juni 2001 door het college van burgemeester en wethouders is vastgesteld.

Door middel van (aanvullende) beleidsregels wordt de handhaving van bepalingen, zoals die zijn vastgelegd in bestemmingsplannen, met betrekking tot permanente bewoning van recreatieverblijven beter. Deze beleidsnota "Permanente bewoning van recreatieverblijven" voorziet in die beleidsregels. Ook veel andere gemeenten zijn bezig met het ontwikkelen van dergelijk beleid of zijn al bezig met handhaving van de regels. In dat kader kan worden opgemerkt dat beleidsnota’s van andere gemeenten als voorbeeld voor deze beleidsnota hebben gediend.

Terug naar boven

2. Probleemverkenning
2.1 Is er een probleem?De recreatieverblijven in het algemeen worden steeds groter en luxer (en dus steeds meer geschikt om permanent in te wonen), terwijl de parken en de wijken waarin de woningen worden gebouwd zijn ingericht als recreatieparken. Mensen die ergens permanent wonen stellen hogere eisen aan hun omgeving. Er worden door de bewoners hogere eisen gesteld aan een hoger niveau van de infrastructuur. In de afgelopen jaren is de permanente bewoning van recreatieverblijven sterk toegenomen. Dit kan te wijten zijn aan het feit dat mensen in een rustige, mooie en/of waterrijke omgeving willen wonen en onze recreatieparken aan die eisen voldoen.

Het probleem ligt in het feit dat er a) tegenstrijdige belangen optreden tussen de mensen die de recreatieverblijven ook puur recreatief gebruiken en de mensen die permanent in een recreatieverblijf wonen. b) Van de gemeente wordt verwacht dat er een steeds hoger voorzieningen niveau komt. Permanente bewoners willen bijvoorbeeld graag een bushalte in de buurt, willen goede straatverlichting, etc. ) de grotere parken en luxere woningen in de laatste jaren zijn ontstaan en de permanente bewoning van de recreatieverblijven de laatste jaren flink is toegenomen. d) mensen die ergens permanent wonen stellen andere eisen aan hun woning. Ze willen steeds meer en grotere bijgebouwen dan is toegestaan op grond van de bestemmingsplannen. Bij recreatiewoningen is het vergunningsvrij ook niet mogelijk om iets te bouwen.

2.2 Reikwijdte van het beleid
De onderhavige beleidsnota heeft niet alleen ten doel de permanente bewoning van recreatiewoonverblijven tegen te gaan, maar ook de permanente bewoning van kampeermiddelen.

Het beleid is niet van toepassing op Overnachten, pensions, kampeerboerderijen en daarmee gelijk te stellen overnachtingsvormen.

2.3 Vertrouwensbeginsel
Wanneer een gemeente beleid ontwikkelt moet rekening gehouden worden met het vertrouwensbeginsel. Het vertrouwensbeginsel verlangt dat bestuursorganen gewekt vertrouwen niet beschamen. Dit geldt niet alleen als het gemeentebestuur de inhoud van het beleid verandert, maar ook als het de handhaving van het beleid ter hand neemt, terwijl het voordien verzuimd heeft het beleid te handhaven. In het algemeen geldt: hoe langer een gemeente niet handhavend heeft opgetreden, hoe moeilijker het wordt om het alsnog te doen. De gemeente zal dan zwaardere motieven moeten aanvoeren of ze zal de overtreder een langere termijn moeten gunnen om een eind te maken aan de illegale situatie.

Terug naar boven

3. Gewenste situatie
Gewenst is dat de recreatieverblijven voor recreatieve doeleinden beschikbaar blijven, dat de recreatieterreinen voor de echte recreant behouden blijven. Ook zullen de in hoofdstuk 2 genoemde ongewenste ontwikkelingen moeten worden tegengegaan om de voor de gemeente Boarnsterhim gewenste situatie te bereiken. Concreet betekent dit: Het behouden en handhaven van de recreatieve bestemmingen conform de betreffende bestemmingsplannen.

Niet alleen de overheid maar ook andere partijen hebben een verantwoordelijkheid als het gaat om het tegengaan van permanente bewoning van recreatieverblijven. Daarbij kan gedacht worden aan de eigenaren en exploitanten van recreatieterreinen, projectontwikkelaars, campinghouders, makelaars en notarissen. Gewenst is dat deze partijen meewerken aan het tegengaan van permanente bewoning van recreatieverblijven, door bijvoorbeeld huurders en kopers te wijzen op het verbod van permanente bewoning. Goede afspraken zijn daarbij van essentieel belang (overigens heeft de gemeente wel altijd richting makelaars en potentiële kopers aangegeven dat er op basis van de betreffende bestemmingsplannen niet permanent gewoond mag worden in recreatieverblijven).

Van kopers en huurders mag verwacht worden dat zij zich op de hoogte stellen van de bestemming van het recreatieverblijf waar zij eventueel permanent willen gaan wonen.

Het bereiken van de gewenste situatie
Om de gewenste situatie te bereiken wordt er voor het eind van 2005 een plan van aanpak vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders. De verschillende stappen zullen onder andere bestaan uit: inventarisatie van mogelijke permanente bewoningen, inschakelen van onderzoekbureaus, het verzamelen van bewijslast, opstarten van het daadwerkelijke handhavingtraject.

Uitzonderingen op de handhaving van de bestemmingsplannen

Uitzondering 1. 
Ondanks dat in de bestemmingsplannen een absoluut verbod is vastgelegd voor het permanent bewonen van een recreatiewoonverblijf, kan in de praktijk toch behoefte ontstaan om een recreatiewoonverblijf als overbrugging tijdelijk als hoofdwoonverblijf te gebruiken. Onder overbrugging wordt verstaan dat gedurende een korte periode tijdelijk in een recreatiewoonverblijf wordt gewoond. De behoefte tot zo’n overbruggingshuisvesting speelt vooral bij calamiteiten (zoals brand van de eigen woning), relatieproblemen.

Wanneer een persoon wegens bijzondere en zwaarwegende omstandigheden als overbrugging een recreatiewoonverblijf wil gaan bewonen, moet het mogelijk zijn om tijdelijk van een recreatiewoonverblijf gebruik te maken.

Omdat de criteria en de controle door burgemeester en wethouders worden vastgesteld en uitgevoerd, is de verwachting dat het expliciet gedogen van deze gevallen het recreatieve product niet frustreert. Belangrijk is, dat de tijdelijkheid is gewaarborgd. Daarnaast is het doel van de overbruggingshuisvesting een waarborg voor de tijdelijkheid daarvan. Elk verzoek tot overbruggingshuisvesting staat geheel op zichzelf en moet, behoudens de in bijlage 3 genoemde algemene criteria, afzonderlijk worden beoordeeld.

Uitzondering 2. 
Een tweede uitzondering op de handhaving van de bestemmingsplannen zijn permanente bewoningen die aantoonbaar zijn ontstaan voordat het betreffende bestemmingsplan is vastgesteld door de gemeenteraad. De vaststelling van de betreffende bestemmingsplannen is gepubliceerd, en er is een uitgebreid traject aan voorafgegaan waarin ook verschillende fasen gepubliceerd zijn. Burgers kunnen zich na de vaststelling van de betreffende bestemmingsplannen niet beroepen op onwetendheid; in de betreffende bestemmingsplannen is het verbod op permanente bewoning van recreatiewoningen expliciet vastgelegd.

In de uitzonderingsgevallen kan op verzoek een persoonsgebonden gedoogbeschikking worden aangevraagd indien door de permanente bewoner(s) bewezen kan worden dat de permanente bewoning van een recreatieverblijf is gestart voordat het vigerende bestemmingsplan is vastgesteld door de gemeenteraad. Een extra eis is dat het recreatieverblijf geschikt moet zijn voor permanente bewoning en moet voldoen aan de eisen voor een permanente woning, zoals gesteld in het Bouwbesluit. Dit zal betekenen dat de persoonsgebonden gedoogbeschikking op naam komt te staan van degene die de permanente bewoning is gestart onder een niet meer vigerend bestemmingsplan en dat de persoonsgebonden gedoogsituatie automatisch wordt beëindigd op het moment dat de bewoner/bewoners de permanente bewoning beëindigd/beëindigen (dit kan door verhuizing van de bewoner(s), maar ook bijvoorbeeld door het overlijden van de bewoner(s)).

Uitzondering 3.
De derde uitzondering heeft betrekking op de recreatieverblijven in het villapark De Herne in Terherne. Voor het villapark De Herne is een bestemmingsplanwijziging in gang gezet die het mogelijk moet maken, dat er in het villapark zowel permanent als recreatief gewoond kan worden. De verwachting is dat er voor eind 2005 meer duidelijkheid is omtrent de bestemmingsplanwijziging.

Terug naar boven

4. Conclusies

Het uitgangspunt bij de permanente bewoning van recreatieverblijven is: handhaving van de bestemmingsplannen. Er zijn echter een aantal uitzonderingssituaties:

Indien zich een bijzondere en zwaarwegende omstandigheid voordoet, kan een verzoek tot overbruggingshuisvesting worden ingediend bij het college van burgemeester en wethouders. Het college van burgemeester en wethouders bekijkt elk verzoek op zichzelf en kan onder bepaalde voorwaarden een tijdelijke vergunning verlenen;

Indien permanente bewoners aan kunnen tonen dat zij de permanente bewoning zijn gestart voordat het vigerende bestemmingsplan is vastgesteld en dit ononderbroken hebben gedaan, kunnen zij in aanmerking komen voor een persoonsgebonden gedoogbeschikking;

Voor het villapark De Herne is een bestemmingsplanwijziging in gang gezet die het mogelijk moet maken, dat er in het villapark zowel permanent als recreatief gewoond kan worden. De verwachting is dat er voor eind 2005 meer duidelijkheid is;

Voor alle recreatiewoningen in de gemeente Boarnsterhim met een recreatieve woonbestemming die niet vallen in het bestemmingsplan van villapark De Herne zal handhavend worden opgetreden, tenzij permanente bewoners aan kunnen tonen dat de permanente bewoning is gestart voordat het betreffende vigerende bestemmingsplan is vastgesteld en deze bewoning ononderbroken heeft plaatsgevonden.

Het college van burgemeester en wethouders zal het plan van aanpak voor de handhaving naar verwachting voor 31 december 2005 vaststellen. In dit plan van aanpak zal de feitelijke uitvoering van de handhaving alsmede de betreffende termijnen worden omschreven. Tevens zullen de persoonsgebonden gedoogbeschikkingen voor 31 december 2005 verleend worden.

Bijlage 1 Definities
Er is sprake van permanente bewoning van een recreatieverblijf, als een recreatieverblijf niet - conform de recreatieve bestemming - voor recreatieve doeleinden wordt gebruikt, maar als hoofd(woon)verblijf.

Een hoofd(woon)verblijf is de plaats waar een persoon gedurende een jaar de meeste nachten doorbrengt in combinatie met de plaats waar het sociale leven van de persoon zich afspeelt.

* Bewust wordt niet een toegestaan aantal nachten genoemd in verband met het vrijwel onmogelijk maken van controles in dat geval. Bij deze definitie kan het totaal van bewijslast de doorslag geven.

De definitie van een recreatieverblijf is een recreatiewoonverblijf dan wel een kampeermiddel.

Onder een recreatiewoonverblijf wordt verstaan een gebouw – geen woonkeet, caravan of ander bouwwerk op wielen zijnde – of een gedeelte van een gebouw, bestemd om uitsluitend door een persoon, een gezin of daarmee gelijk te stellen groep van personen (dat – respectievelijk die – zijn hoofdverblijf elders heeft) gedurende een gedeelte van het kalenderjaar te worden gebruikt c.q. bewoond voor recreatieve doeleinden.

Een kampeermiddel is een tent, een tentwagen, woonkeet, chalet, caravan of ander bouwwerk op wielen, bestemd om uitsluitend door een persoon, een gezin of een daarmee gelijk te stellen groep van personen (dat – respectievelijk die – zijn hoofdverblijf elders heeft) gedurende een gedeelte van het kalenderjaar te worden gebruikt c.q. bewoond voor recreatieve doeleinden.

Bijlage 2 Huidige situatie
In deze bijlage wordt aangegeven welke recreatieverblijven er gelegen zijn binnen de gemeente Boarnsterhim. De genoemde aantallen zijn niet uitputtend. Tevens is bekeken hoeveel huishoudens er ingeschreven staan in de Gemeentelijke Basisadministratie (GBA) op het adres van een recreatiewoning, wat een eerste aanwijzing zou kunnen zijn dat deze permanent bewoond wordt. Nader onderzoek zou moeten uitwijzen of degenen die zich hebben ingeschreven in de GBA op het adres van een recreatiewoning deze ook permanent bewonen. 

Villapark De Herne
Villapark De Herne is een recent (omstreeks ’95-’99) gebouwde wijk in Terherne en bestaat uit 207 luxe vakantiewoningen. Het is bij ons bekend dat er een grote hoeveelheid recreatiewoningen permanent bewoond worden. In het villapark staan tevens nog 23 woningen waar in het bestemmingsplan permanente bewoning is toegestaan, dit zijn de Leije 1 tot en met 17 en de Tuolle 1 tot en met 6.

Campings
In de gemeente Boarnsterhim zijn enkele grote campings aanwezig.

In Terherne zijn het chaletpark Oan de Slûs, de Strandcamping en camping Oan ’e Poel gelegen. Deze campings gaan in de wintermaanden grotendeels dicht. Op het stacaravanpark de Zoutpoel in Terherne zijn meerdere inschrijvingen gedaan in de GBA door verschillende personen. Op camping Van der Meer, een middelgrote camping in Terherne, zijn naast kampeermiddelen als toercaravans, stacaravans en tenten, twee stacaravans gelegen die gebruikt worden voor overbruggingshuisvesting. Het gaat dan altijd om situaties van tijdelijke aard, te denken valt aan echtscheiding, verhuizing; het zijn altijd mensen die bij de woningbouwvereniging Woonwille op de wachtlijst staan.

Bijlage 3 Criteria vergunningverlening overbruggingshuisvesting

Overbruggingshuisvesting is alleen toegestaan na een positief besluit van burgemeester en wethouders;

Een positief besluit is alleen mogelijk wanneer de betreffende persoon/personen zich op het recreatieperceel laat/laten inschrijven in de GBA;

De betreffende persoon/personen voldoet/voldoen aan de criteria die de woningstichting stelt aan toewijzing van een huurwoning in de gemeente Boarnsterhim;

Overbrugging is toegestaan voor een periode van maximaal 6 maanden. Deze termijn kan eenmaal verlengd worden met maximaal 6 maanden, afhankelijk van de omstandigheden;

Maximaal 10% van de recreatiewoonverblijven op een recreatiepark mag voor overbruggingshuisvesting worden gebruikt, met een maximum van 5 recreatiewoonverblijven;

De tijdelijkheid van het verblijf moet naar het oordeel van burgemeester en wethouders voldoende gewaarborgd zijn;

Vooraf moet voor een vastgelegde periode schriftelijk toestemming zijn verkregen van de recreatieondernemer;

Het verblijf moet (bouwtechnisch) geschikt zijn voor permanente bewoning.

Terug naar boven